DİNDE AKLIN ÖNÜNDEKİ ENGELLER-2 -ATALAR KÜLTÜRÜ-

Babamızdan, dedemizden gördüğümüz bilgi ve uygulamaları, din konusunda öncelikli kaynak olarak kabul etmek; aklı kullanma ve sorgulamanın önündeki en büyük engellerden biridir. Çünkü atalarımızdan gördüğümüz geleneği devam ettirmek için bir sorgulama, düşünme, araştırma sürecine girmeye gerek yoktur. Babamızdan, dedemizden gördüğümüz bilgi ve uygulamaları, din konusunda öncelikli kaynak olarak kabul etmek; aklı kullanma ve sorgulamanın önündeki en büyük engellerden biridir. Çünkü atalarımızdan gördüğümüz geleneği devam ettirmek için bir sorgulama, düşünme, araştırma sürecine girmeye gerek yoktur.
Var olanı tekrar etmek ve görülen şeyleri taklit etmek hem daha kolay hem de nefsimiz için daha sevimli ve yeterlidir.
Ezber dini olan Atalar kültürü, din konusundaki yanlışların devam etmesi ve hatta nesilden nesile aktarılmasının en önemli nedenlerinden biri ola gelmiştir. Tahkiki din arayışına gidecek cevhere sahip olan insanı aciz gören Taklidi din sahipleri, insanlara tahakküm edebilmek, ilahlık hegemonyalarını kurabilmek için aklı küçümseme ve insanı maymun zihniyetine büründürmek için aklın sıfırlandığı taklitçi bir yola tevessül ettiler.
Allah bu konuya dikkat çeken şu ayeti indirmiştir:
“Ne zaman onlara: “Allah’ın indirdiklerine uyun” denilse, onlar: “Hayır, biz, atalarımızı üzerinde bulduğumuz şeye (geleneğe) uyarız” derler.
Ya ataları, akıllarını kullanmamış ve doğru yolu da bulamamış idiyseler?”Bakara 170
Bütün toplumlar için, atalarından gördükleri gelenek değerlidir. Bu gelenek içerisinde iyi, güzel, doğru örf ve adetler de vardır.Geleneği sorgulamak derken, elbette ki geleneğin tamamen kaldırılmasını, hiç dikkate alınmamasını kastetmiyorum. Ancak bu gelenek içerisinde, İslam’dan zannedilen ve kitaba aykırı pek çok yanlış inanç ve uygulama da vardır.
Kimi pagan adetler ya da başka birtakım senkretik unsurlar da geleneğin içerisine karışmıştır. Dolayısıyla İslami olanla olmayanı ayırt etmede, akıl ve Kuran bir ayraç görevi görmelidir.
Bu ise ancak Kuran’ın mesajlarının iyi anlaşılması ile mümkün olabilir. Din öğrenilirken öncelikle geleneği temel almak, Kuranı ise bir sevap kazanma aracı ya da mezarlık kitabına indirgemek, onun bu ayraç özelliğinin oluşmasına engel olmaktadır.“Allah’ın yanı sıra kulluk ettikleriniz, sizin ve atalarınızın taktığı birtakım isimlerden başka bir şey değildir. Allah onlar hakkında herhangi bir delil indirmemiştir. Hüküm sadece Allah’a aittir.
O size kendisinden başkasına kulluk etmemenizi emretmiştir. İşte dosdoğru din budur. Fakat insanların çoğu bilmezler.”Yusuf 40
Bu ayette de vurgulandığı gibi, insanlar delil aramaksızın körü körüne atalarını izlediklerinde, bu durum onları Allah’ın yanı sıra başka ilahlara kulluk etmeye kadar götürebiliyor. Allah bu ayette çıkış yolundan da söz etmiştir. “Allah onlar hakkında herhangi bir delil indirmemiştir” sözünden, “eğer onlar Allah’tan bir delil arasalardı; böyle bir hataya düşmeyeceklerdi” sonucunu da çıkarabiliriz. (ALINTI)